Mag een gasketel in een slaapkamer of badkamer staan?

Type B versus type C, ventilatie-eisen en plaatsingsregels

Gasketel in slaapkamer of badkamer: wat mag en wat niet?

Type B versus type C — het fundamentele verschil
Een type B-ketel (ook "open toestel" genoemd) haalt zijn verbrandingslucht uit de ruimte waar hij staat. De rookgassen worden via een kanaal naar buiten afgevoerd, maar de ketel "ademt" de kamerlucht in. Een type C-ketel (gesloten of "sealed" toestel) heeft een volledig hermetisch systeem: verbrandingslucht wordt rechtstreeks van buiten aangevoerd via een concentrieke of aparte leiding, rookgassen gaan via een aparte weg naar buiten. De ketel staat volledig geïsoleerd van de binnenlucht in de opstellingsruimte.

Wat mag nog — en wat niet meer na 1 september 2015?
Sinds de herziening van [NBN D 51-003 §6.4] (van kracht vanaf 1 september 2015) is het verboden om een nieuw type B-toestel te plaatsen in een slaapkamer, badkamer, stortbadruimte of WC. Dit geldt ongeacht het woningtype (eengezinswoning, appartement) en ongeacht het vermogen. Een type C-toestel blijft wél toegelaten in deze ruimtes, op voorwaarde dat de installatievoorschriften van de fabrikant strikt gevolgd worden. Bestaande type B-ketels die vóór die datum al geplaatst waren, mogen blijven zolang ze veilig functioneren — maar bij vervanging moet u dus overstappen op type C of een andere opstellingslocatie kiezen.

Ventilatie-eisen voor de opstellingsruimte
Ook voor een type C-ketel gelden er ventilatie-eisen voor de stookruimte zelf, conform de code van goede praktijk [Art. 5 §3]. Voor een type B-ketel op gas zijn die eisen nog strenger: de verluchting moet voldoen aan [NBN D 51-003] (aardgas) of [NBN D 51-006] (LPG). Bij ketels onder 70 kW geldt als vuistregel: lage verluchting minimaal 3 cm² per kW nuttige onbelemmerde en niet-afsluitbare oppervlakte, met een absoluut minimum van 50 cm²; hoge verluchting 1 cm²/kW (eveneens minimaal 50 cm²). Belangrijk detail: een raam dat open kan, telt niet als verluchting — enkel vaste, permanente openingen die nooit afgesloten kunnen worden, zijn geldig.

CO-risico: waarom dit zo ernstig is
CO (koolstofmonoxide) is kleur- en reukloos en kan dodelijk zijn. Een type B-ketel in een slaapkamer of badkamer is bijzonder gevaarlijk: als de verbrandingslucht onvoldoende is (dichte ruimte, slechte verluchting, afzuigventilatie die onderdruk creëert), verbrandt de ketel onvolledig en produceert hij CO. Dat gas verspreidt zich dan direct in de slaap- of badkamer. Bovendien kan bij onvoldoende trek in het rookgasafvoerkanaal — de druk moet minstens -3 Pa zijn [Art. 5 §2] — rookgas terugslaan in de ruimte. Dit is de reden waarom de norm type B in deze ruimtes categoriek verbiedt, los van hoe goed de verluchting op papier is.

Gevolgen bij verkeerde plaatsing: afkeuring en aansprakelijkheid
Als een erkende technicus bij de keuring vóór ingebruikname vaststelt dat een nieuw type B-toestel in een slaapkamer of badkamer staat, mag het toestel niet in gebruik worden genomen — het keuringsrapport staat dit uitdrukkelijk niet toe [Art. 7 §3]. De eigenaar heeft dan 3 maanden om de situatie te herstellen (toestel verplaatsen of vervangen door type C), waarna een nieuwe keuring volgt [Art. 10 §1]. Een technicus die een dergelijke installatie toch positief beoordeelt, draagt persoonlijke aansprakelijkheid. Bij een reëel CO-gevaar (intoxicatie of bewezen onmiddellijk gevaar) geldt: ramen open, iedereen evacueren en brandweer bellen op 100.

Praktisch advies voor uw renovatie
Kiest u voor een nieuwe gasketel en wilt u die in een badkamer of slaapkamer plaatsen, dan is een type C-toestel de enige legale optie. Laat u vóór plaatsing adviseren over de doorvoer voor lucht en rookgas (wand- of dakdoorvoer), en zorg dat de installateur een erkende technicus GI of GII is die de keuring vóór ingebruikname uitvoert [Art. 7, Art. 12]. Zo bent u verzekerd van een correct keuringsrapport en — belangrijker — van een veilige installatie.

← Alle artikels